فراهم آوری و فهرستنویسی

مقدمه

فهرستنویسی فرایندی است که طی آن مشخصات ظاهری و محتوایی، یعنی اطلاعات کتابشناختی مواد و منابع اطلاعاتی در رکوردهای ماشین‌خوان ثبت می‌شود. هدف آن ایجاد فهرستی برای بازیابی مواد است. از همین‌رو، فهرستنویسی یکی از فعالیت‌های مهم کتابداران به‌شمار می‌رود. بیشتر کارکردهای کتابخانه‌ها، به‌ویژه ارائه خدمات، تا اندازه بسیار زیادی با اتکاء بر فهرستنویسی و وجود اطلاعات کتابشناختی سازماندهی شده است. به فرایند تأمین مواد برای مجموعه کتابخانه، از طریق خرید، هدیه، یا مبادله، فراهم‌آوری می‌گویند. از عمده ی فعالیتهای بخش سفارشات می توان به سفارش و فراهم آوری مجموعه ی عظیمی از ژورنالهای معتبر در زمینه ی علوم پزشکی اشاره کرد که این امر از سال ۲۰۱۰ به دلیل عدم بودجه ی کافی و همچنین استفاده ی بیشتر از پایگاههای اطلاعاتی سرچ مقالات ، متوقف گردید . از فعالیتهای دیگر بخش سفارشات انتخاب و فراهم آوری دیگر منابع کتابخانه شامل کتاب و منابع الکترونیکی می باشد. از آنجا که کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی ایران به عنوان یک کتابخانه ی مادر در زمینه ی علوم پزشکی به شمار می رود سعی در فراهم آوری عمده ی منابع برتر علوم پزشکی را دارد. واحد فهرست نویسی و رده بندی با تکیه بر روش های استاندارد بین المللی سازماندهی منابع اطلاعاتی را به منظور تسهیل دسترسی کاربران به این منابع را بر عهده دارد. این واحد بصورت مداوم نسبت به روز آمد نگه داشتن بانک اطلاعات کتابشناختی منابع کتابخانه، سیستم امانت و جستجو منابع با استفاده از نرم افزار آذرسا فعالیت میکند. فهرست نویسی در کتابخانه مرکزی و اغلب کتابخانه های اقماری دانشگاه به صورت بنیادی و نیمه بنیادی انجام میگیرد ومنابع بر اساس نظام  موضوعی (MESH) و نظام رده بندی کتابخانه ملی پزشکی آمریکا(NLM) موضوع دهی و رده بندی می شوند. عملکرد تخصصی این بخش از طریق سازماندهی منابع به مراجعه کنندگان این امکان را می دهد در حداقل زمان و با آسانترین روش به منبع مورد نیاز خود دسترسی داشته باشد. بخش فراهم آوری و فهرستنویسی کتابخانه مرکزی، شامل دو واحد سفارشات (مجموعه سازی و فراهم آوری) و فهرستنویسی می باشد. این دو واحد تا قبل از سال ۱۳۹۰ به صورت مجزا از یکدیگر به فعالیت می پرداختند. از سال ۱۳۹۰ همزمان با انتقال و جابجایی کتابخانه مرکزی به ساختمان جدید ، این دو واحد با یکدیگر ادغام گردیدند.

 

فعالیت ها و خدمات

از مهمترین وظایف و مسئولیت های واحد فراهم آوری می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  1. شناسایی نیازهای اطلاعاتی بالفعل و بالقوه اعضای هیات علمی، دانشجویان و پژوهشگران
  2. تشکیل کمیته تامین منابع جهت گزینش منابع درخواستی
  3. انتخاب و تهیه منابع براساس طرح و خط مشی معین ازطریق خرید، اهدا و مبادله
  4. مسئولیت انتخاب، تهیه و سفارش منابع اطلاعاتی (چاپی و الکترونیکی) مورد نیاز برای کتابخانه مرکزی و واحدهای تابعه دانشگاه
  5. پیش بینی و بودجه بندی تجهیزات و سایر نیازهای مجموعه سازی و فراهم آوری منابع کتابخانه
  6. شرکت مستمر و فعال در برنامه های آموزش کارآموزان مقاطع مختلف کتابداری
  7. نظارت، کنترل و دریافت منابع اهدایی
  8. مراجعه به نمایشگاه های کتاب و فروشگاه ها جهت تامین منابع
  9. کنترل و روزآمد سازی پایگاه های موجودی کتابخانه در نرم افزار کتابخانه برای استفاده محلی و جهانی (وب)
  10. شرکت در مجامع تخصصی ملی و بین المللی به منظور کسب دانش جدید در امر شناسایی و تامین منابع و استفاده از فن آوری و ابزارهای جدید در جهت همگامی و هماهنگی با شیوه های مدرن روز

 

از مهمترین وظایف و مسئولیت های واحد فهرست نویسی می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  1. فهرست نویسی و رده بندی و آماده سازی کتب فارسی و لاتین
  2. معادل یابی و واژه گزینی اصطلاحات مش و استفاده در فهرستنویسی تحلیلی
  3. گسترش و روزآمدسازی پایگاه توصیفگرهای پزشکی فارسی
  4. تهیه فهرست نویسی پیش از انتشار کتاب های پزشکی به منظور ایجاد یک دستی در امر فهرست نویسی و رده بندی در انتشارات دانشگاه علوم پزشکی
  5. اجرای برنامه کارورزی و کارآموزی دانشجویان مقاطع مختلف کتابداری
  6. انجام خدمات مشاوره و راهنمایی در زمینه فهرست نویسی و رده بندی به کتابخانه های اقماری دانشگاه و سایر کتابخانه های تخصصی علوم پزشکی کشور

 

تجهیزات

نرم افزار : نرم‌افزار جامع یکپارچه کتابخانه، مرکز اسناد و آرشیو دیجیتال آذرسا

تجهیزات سخت افزاری :

کامپیوتر: ۶ عدد

(All in one :5 ,PC:1)

دیگر تجهیزات:

پرینتر :۱ عدد

میز تحریر: ۸ عدد

میزمطالعه: ۲ عدد

صندلی: ۸ صندلی

قفسه: ۱۰ عدد

 

نیروی انسانی

خانم بهادری کارشناس مسئول خدمات فنی : ۸۸۶۲۲۶۹۳-۸۶۷۰۵۱۰۶

ایمیل: Bahadori.l@iums.ac.ir

خانم شعبانی کارشناس خدمات فنی :۸۶۷۰۵۵۰۵

خانم پاشاپورکارشناس خدمات فنی :۸۶۷۰۵۱۰۵

خانم یوسفی  متصدی فهرست نویسی: ۸۶۷۰۵۲۰۲

 

اطلاعات تماس

آدرس : کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی ایران – طبقه ی اول